Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017

Γράμμα από χρυσό - Λένα Μαντά



Έχω διαβάσει τόσο Σμύρνη, Πόντο, Κωνσταντινούπολη και χαμένες πατρίδες που όχι απλώς έχω πάθει overdose αλλά νομίζω πως φτάνει για να καλύψω και τα διαβάσματα των παιδιών μου, των εγγονών μου, των δισέγγονων άντε και μέχρι τα τρισέγγονα. Όταν λοιπόν έπιασα στα χέρια μου το νέο βιβλίο της Μαντά (αυτό με το μαύρο εξώφυλλο γιατί ταιριάζει και με το καταθλιπτικό μου look), δεν είχα καμιά ιδιαίτερη αξίωση. Ομολογώ πως ήμουν σίγουρο πως θα ακολουθούσε ένα γεμάτο κράξιμο ποστ… (τα συνηθισμένα δηλαδή…)

Η υπόθεση σχετικά απλή: Μια γυναίκα χωρίς στον ήλιο μοίρα, βρίσκεται ξαφνικά κληρονόμος ενός σπιτιού κι ενός αρκετά μεγάλου χρηματικού ποσού. Από αυτή την εξ ουρανού κληρονομιά ανακαλύπτει πως όχι μόνο δεν φύτρωσε ξαφνικά αλλά είχε και παππού και θείες και ξαδέρφια και ό,τι εν πάσει περιπτώση έχει ένα ελληνικό σόι. Ξεκινάει λοιπόν, ένα ταξίδι στο παρελθόν, στην Κωνσταντινούπολη από το 1910 μέχρι δώθε με την ιστορία της ζωής δύο οικογενειών όπου τα μέλη της αλληλοερωτεύονται αλλά ποτέ δεν είναι δυνατόν να ζήσουν μαζί. Συνδετικός κρίκος πάντα ένα κόσμημα – ένα γράμμα από χρυσό.
Όπως θα έλεγε και οποιοσδήοτε ήρωας από το βιβλίο με αυτή τη χαρακηριστική προφορά της Πόλης: «ομολογώ βρε πεζεβέγκη πως με άρεσε. Ναι με άρεσε».

Μπορεί να υπήρχαν κάποιες συμπτώσεις και ίσως κάποιες κλισεδιές, όμως η Μαντά αυτή τη φορά κατάφερε να με συνεπάρει με την ιστορία της και να γυρίζω τις σελίδες για να δω τι θα γίνει. Δίνει και ιστορικές πινελιές. Της πηγαίνει τελικά η Πόλη της Μαντά.
Οι διάλογοι ήταν ζωντανοί, όλοι με το ιδίωμα της Πόλης και προφανώς η συγγραφέας το κατέχει το ιδίωμα και αυτό φάνηκε. Ζωντανό κι αληθινό. Ήταν σαν να άκουγα τους ανθρώπους να μιλάνε γύρω μου.

Το βιβλίο με ταξίδεψε και μου χάρισε μερικές πραγματικά χαλαρωτικές στιγμές. Μπορεί να μην ήταν το βιβλίο που θα στοιχιώσει τα όνειρά μου ή που θα θυμάμαι μια ζωή, ήταν όμως ένα βιβλίο που με ταξίδεψε, με χαλάρωσε και μου έδωσε και το απαραίτητο happy end που επιζητώ σε αυτού του είδους τα βιβλία.
Μπορείτε τώρα να με κράξετε ελεύθερα, αλλά εγώ το ευχαριστήθηκα.

Βαθμολογία: 8.8 / 10 (θα τολμούσα να δώσω κι εννιαράκι γιατί αυτούς τους διαλόγους πολύ τους ευχαριστήθηκα, τελικά όσο και να λατρεύω την ξένη λογοτεχνία το DNA μου επιζητεί τις δόσεις του σε χαμένες πατρίδες) όμως μου φάνηκε πως η ιστορία του Καρίμ μπήκε για να είμαστε και politically correct.

Readathon 2017: Ένα βιβλίο που δανειστήκατε [34/80]

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΧΡΥΣΟ
Λένα Μαντά
Εκδόσεις Ψυχογιός 2017

Σελίδες 467

Παρασκευή, 25 Αυγούστου 2017

Σκοτεινός Αρκτικός - Ίαν Μακγκουάιρ


Μετά από τις γυναικείες ανησυχίες, είπα να πάω σε κάτι πιο μπρουτάλ, πιο ματσό, πιο αντρουά βρε παιδί μου.
‘Σκοτεινός αρκτικός’ λοιπόν, υποψήφιο για Booker 2016, κάτι θα είδαν οι ειδικοί…
Η υπόθεση είναι κάπου στο 1860 (αφού ένας εκ των δύο ηρώων – τέλος πάντων δεν τους λες και ήρωες στο καθήκον – συμμετείχε στην πολιορκία του Δελχί το 1857), σ’ένα φαλαινοθηρικό σκάφος που πλέει στον παγωμένο Aρκτικό ωκεανό για να πιάσει τι άλλο; φάλαινες. Τώρα μην περιμένετε να συναντήσετε και τίποτα καλόπαιδα, σ’ένα τέτοιο ταξίδι. Οι δυο βασικοί ήρωες είναι ο Χένρι Ντραξ, μέλος του πληρώματος, δυσώδης, μέθυσος και βάναυσος και ο γιατρός του πλοίου Πάτρικ Σάμνερ. Ένα φονικό πάνω στο πλοίο, θα ταράξει τις ισορροπίες (έαν υπήρξαν αυτές ποτέ) και οι δύο άντρες θα έρθουν αντιμέτωποι.
Λοιπόν, το βιβλίο είναι μπρουτάλ. Πολύ μπρουτάλ. Βίαιο, ωμό, αηδιαστικό. Κοινώς βιβλίο όχι για παρθενοπιπίτσες. Έχει πολύ σκληρές σκηνές… φόνους, σοδομισμούς, παιδεραστίες, άγρια κυνήγια φαλαινών και αρκούδων… και κρύο… πολύ κρύο… και μοναξιά… πολύ μοναξιά…
‘Ο θάνατος σου η ζωή μου’; Ε! αυτό το πράγμα είναι μέσα σ’αυτό το βιβλίο. Σχεδόν κανένας ήρωας δεν έχει κάτι ανθρώπινο μέσα του. Για τον δε Ντραξ, δεν το συζητώ. Είναι μακράν από τους πιο απεχθείς λογοτεχνικούς ήρωες που έχω διαβάσει στη ζωή μου. Τέτοιο ανθρώπινο τέρας δεν έχω ξαναματασυναντήσει χωρίς έστω μια υποτυπώδη δικαιολογία για όσα πράττει… Μικρή αχτίνα φωτός ο Οτο και άντε λίγο ο ιερέας…
Γραμμένο το μυθιστόρημα σε χρόνο ενεστώτα, προφανώς για να νιώσσει ο αναγνώστης πως είναι μέρος της δράσης, οκ, καταντάει από ένα σημείο κουραστικό. Δεν έχω θέμα με τη βία αλλά από ένα σημείο και ύστερα το όλο βιβλίο είναι ‘η βία για τη βία’. Δε νομίζω φυσικά πως υπάρχει κάποιο ηθικό νόημα σε όλο αυτό.
Η ωμή γλώσσα του συγγραφέα σαφώς κολλάει μια χαρά σε όλο αυτό το κλίμα όμως από ένα σημείο κι έπειτα η εμμονή του να χρησιμοποιεί όλη τη συγγραφική του δυνατότητα για να μας δείξει τα σκατά σε όλες τους τις εκφάνσεις (πράσινα – καφέ – τσιρλιό κλπ κλπ) ενώ δεν τη χρησιμοποιεί σε άλλα εξίσου αηδιαστικά πράγματα όπως κακοκοφορμισμένες πληγές, βρώμικο αίμα ή έστω ένα αξιοπρεπες ξερατό… οκ, σε κοπρολαγνεία έφτανε…
Δυνατό σαφώς, δείχνει την ανάγκη του ανθρώπου να επιζήσει με κάθε μέσο, ακόμα και στις πιο αντίξοες συνθήκες, σοκαριστικά ρεαλιστικό, όμως νομίζω πως ο συγγραφέας πηδούσε με ιδιαίτερη ευκολία κομμάτια και γεγονότα, έτσι γιατί γούσταρε…
Έτοιμο για κινηματογραφική μεταφορά…
Αν μ’άρεσε; Με κούρασε ώρες – ώρες… δεν μπορούσα να το διαβάσω απνευστί… μέχρι και η καρδιά των σκορόφιδων μοιάζει με την καρδιά ενός μαρουλιού μπροστά στην καρδιά του Ντραξ…
Η μετάφραση άψογη… (να τα λέμε κι αυτά…)
Βαθμολογία: 6.8 / 10
Readathon 2017: Ένα βιβλίο συγγραφέα που έχει γράψει λιγότερα από 3 βιβλία [33/80]

ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΑΡΚΤΙΚΟΣ
Ίαν ΜακΓκουάιρ
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Εκδόσεις Ψυχογιός 2017

Σελίδες 364

Τρίτη, 22 Αυγούστου 2017

Η μαγική πνοή των γυναικών - Ece Temelkuran


Το ανθρώπινο είδος λατρεύει τις ταμπέλες. Έχει μια μανία να τα βάζει όλα σε κουτάκια για να έχει το κεφάλι του ήσυχο. Εμείς πάλι τα σκορόφιδα, ως είδος με μυαλό σε μέγεθος κουκουτσιού, δεν τις μπορούμε τις ταμπέλες. Τι θα πει ας πούμε γυναικεία λογοτεχνία; Υπάρχει άραγε και αντρική; Μια γιατί δεν την έχω ακούσει ποτέ μου; Κι όταν λέμε γυναικεία, τι εννοούμε; Τη λογοτεχνία που γράφεται από συγγραφείς γυναίκες; Άρα και η Γιουρσενάρ ή η Άτγουντ γυναικεία λογοτεχνία έγραψαν; Τη λογοτεχνία που διαβάζουν μόνο γυναίκες; Μα υπάρχει βιβλίο που να μην έχει διαβαστεί έστω κι από έναν άντρα; Τη λογοτεχνία που στο εξώφυλλο του βιβλίου μοστράρεται γυναίκα εκπάγλου καλλονής; Μα το εξώφυλλο άπτει στην τέχνη της ζωγραφικής και της φωτογραφίας και ουχί στην τέχνη του λόγου. Ή μήπως είναι κάποιος όρος που κάποιοι δημοσιογράφοι, κριτικοί και αναγνώστες χρησιμοποιούν με αρνητική χροιά για να πείσουν τους εαυτούς τους πως δεν ανήκουν στην πνευματική πλέμπα.

Τώρα γιατί όλη αυτή η εισαγωγή; Γιατί μόλις διάβασα ένα βιβλίο που εγώ θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω γυναικεία λογοτεχνία.
Α. γραμμένο από γυναίκα συγγραφέα Β. με τις 4 βασικές ηρωίδες γυναίκες (οι άντρες ως πέμπτοι κομπάρσοι κάνουν ένα πέρασμα) Γ. στο εξώφυλλο γυναικείο χέρι (φέρνει κάτι σε Θέλμα και Λουίζ) Δ. θέματα που μάλλον αφορούν κυρίως γυναίκες (ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός ενάντια στις γυναίκες, η απιστία των αντρών, η γυναικεία σεξουαλικότητα, η μητρότητα, η ομορφιά, ο χορός – καλά το τελευταίο άσχετο αλλά είπα να το πω)

Για το κουτσομπολίστικο της υπόθεσης, η συγγραφέας είναι Τουρκάλα δημοσιογράφος που το καθεστώς Ερντογάν την έχει λίγο στη μπούκα…

Πάμε και στην υπόθεση: Τρεις γυναίκες μουσουλμάνες (Τουρκάλα – Αιγύπτια – Τυνήσια) όχι τύπικαλ μουσουλμάνες με τσαντόρ και μαντήλες γνωρίζονται τυχαία στην ταράτσα ενός ξενοδοχείου στην Τύνιδα. Κι επικεφαλής σ’αυτή την παρέα χώνεται και η μαντάμ Λίλα, μουσουλμάνα επίσης μεγάλης ηλικίας και οδηγεί το παράξενο κουαρτέτο σ’ένα ταξίδι.
Ένα road trip βιβλίο όπου οι πρωταγωνίστριες θέλουν να φτάσουν στην προσωπική τους «Γη της Επαγγελίας» και να γνωρίσουν τον εαυτό τους μέσα στα πλαίσια που η κοινωνία τους το επιτρέπει.

Ωραίο βιβλίο; Έλα μου ντε… Δεν είναι τελικά τόσο εύκολο να μπεις στον κόσμο ενός συγγραφέα που έχει άλλες πολιτισμικές και θρησκευτικές προσλαμβάνουσες. Πράγματα τα οποία για εκείνον είναι απλά και καθημερινά σ’εσένα φαντάζουν εξωγήινα. Μέσα στην ιστορία που εκτυλίσσεται είναι διάχυτες σούρες από το Κοράνι, καθημερινές συνήθειες ή μικροπροβλήματα των γυναικών του Αραβικού κόσμου (ποτέ δεν μπόρεσα να χωνέψω αυτό το ‘Αράβισσες’ που υπάρχει και μέσα στο βιβλίο), έντονα πολιτικά γεγονότα (πλατεία Ταχρίρ, αραβική άνοιξη, Συρία). Δεν ήταν τελικά εύκολο να χωθώ στο κείμενο, σε κάποια σημεία φάνταζε ξένο, υπήρχαν πράγματα που όσο και να προσπαθούσα δεν μπορούσα να τα αντιληφθώ… Και αυτή η πολιτισμική διαφορά, νομίζω πως φαίνεται και στον τρόπο γραφής καθώς η συγγραφέας δεν βιάζεται να φτάσει στο τέλος, δεν ενδιαφέρεται τόσο για τη ροή της υπόθεσης, όσο αρέσκεται να λέει την ιστορία αργά και ηδονικά όπως τα πάντα κυλάνε στην Ανατολή. Περπατάει αργά, σταματάει, κάνεις κύκλους, επιστρέφει ξανά στο ίδιο σημείο για να πιάσει ξανά την ιστορία από την αρχή, αφήνει μια ιστορία για να πιάσει μια άλλη…

Δεν ξέρω πως να το βαθμολογήσω… Υπήρχαν φορές που με κούρασε, που ευχαρίστως θα το παρούσα στην άκρη και δεν θα το ξανάπιανα και στιγμές που αφέθηκα… Πάμε μάλλον για ένα 6.4/10

Άντε κι ένα δωράκι – μίνι απόσπασμα:
«Όσο πνίγαμε τα χαχανητά μας για να μην κάνουμε φασαρία, τόσο περισσότερο ξεσπαθώναμε. Εκείνη τη στιγμή λοιπόν ακούσαμε μια στριγκλιά. Δεν απορήσαμε καθόλου, ως γυναίκες της Μέσης Ανατολής που πιστεύουν ενδόμυχα ότι κάθε ευτυχισμένη στιγμή έχει την τιμωρία της, και ενοχοποιηθήκαμε αυτοστιγμεί».

Readathon 2017: Ένα βιβλίο που διαδραματίζεται στη Μέση Ανατολή [32/80]

Η ΜΑΓΙΚΗ ΠΝΟΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Ετζέ Τεμελκουράν
Μετάφραση: Στέλλα Χρηστίδου
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2016

Σελίδες 572