Δευτέρα, 28 Νοεμβρίου 2016

Οι άνεμοι του χρόνου - Ελένη Τσαμαδού


Ένα καραγκαγκάν ιστορικό μυθιστόρημα όπου εξελίσσεται σ’εκείνη τη σκοτεινή περίοδο του Βυζαντίου και μάλιστα όταν το Βυζάντιο πνέει τα λοίσθια, την Παλαιοντολόγεια εποχή…
Παρακολουθούμε τη ζωή της Αγνής, Ανέζας, Χάνας (σαν τον Μπάμπη τον σουγιά τόσα ονόματα μαζεμένα), «μούλας» κόρης του άρχοντα Κεντυρίονα Ζαχαρία, πρώτα στην Αρκαδιά, έπειτα στη Γλαρέντζα, μετά στην Μπαρμπαριά, μετά στο Μυστρά και πάει λέγοντας μέχρι να βρεθεί στην Πόλη όταν η Πόλη πέφτει. Δίπλα της διάφοροι και πάμπολλοι μάλιστα ήρωες, άλλοι ιστορικά πρόσωπα άλλοι πρόσωπα της μυθοπλασίας, που την αγαπούν, την στέργουν, την μορφώνουν αλλά και την κακοποιούν, την προδίδουν, την εγκαταλείπουν. Απ’όλα έχει ο μπαξές.
Η  μαγκιά όμως της Τσαμαδού είναι πως έγραψε ένα μυθιστόρημα για μια δύσκολη και σκοτεινή εποχή και κατάφερε να μας  βάλει στο κλίμα. Κι ενώ συμβαίνουν τα πάνδεινα στην ηρωίδα (όχι άλλο κάρβουνο Θε Μου), είναι έτσι δοσμένα που δεν σε ενοχλεί καθόλου. Ναι ήταν δύσκολες εποχές, να έτσι συνέβαιναν τα πράγματα.
Καλογραμμένο, με γλώσσα στρωτή, με μπόλικη άγνωστη ιστορία… και μια ελάχιστη πινελιά μεταφυσικού, έτσι για το καλό…
Όσοι αγαπούν το ιστορικό μυθιστόρημα, πιστεύω πως θα το λατρέψουν… Έτσι κι αλλιώς, δεν έχουμε και πολλά σύγχρονα ελληνικά μυθιστορήματα για Βυζάντιο…
Κι επειδή είναι αδύνατον να αποφύγω το ‘τσιμπιματάκι’ μου, προς το τέλος τα ιστορικά ήταν too much. Ήταν θα μου πεις και τα γεγονότα που το σήκωναν αλλά μαζί με την Πόλη «εάλω και το σκορόφιδον».
Ένα 8.8/10

Υ.Γ. Αν λατρεύω τα βιβλία είναι γιατί λατρεύω να μαθαίνω… Υπήρχε λέει δασμός το «κομμέρκιον» για τα εμπορικά πλοία… Και τσουπ! Μου’ρχεται στο νου το λατινογενές commerce!!!

ΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ
Ελένη Τσαμαδού
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2016

Σελίδες 678

Κυριακή, 20 Νοεμβρίου 2016

Η μυστική γραφή - Σεμπάστιαν Μπαρνς


Ένα από τα πολλά απωθημένα που έχω είναι να πάω στην Ιρλανδία… να πιω τις Guiness μου, να τραγουδήσω ιρλανδέζικα τραγούδια (λέμε τώρα…), να ξημεροβραδιαστώ στα bars… από την άλλη βέβαια, δεν έχω ιδέα του τι εστί Ιρλανδία, πέρα από το γεγονός πως έχει μια πρωτεύουσα που τη λένε Δουβλίνο (κατά το έχω μια αδελφή τη λένε Βόρειο Ήπειρο την αγαπώ πολύ…) κι ότι υπάρχει και μια οργάνωση εκεί (δεν παίρνω όρκο πως είναι και τα καλύτερα παιδιά) ο ΙΡΑ…
Η παντελής άγνοια μου περί ιρλανδικής ιστορίας και κοινωνίας, με δυσκόλεψε να παρακολουθήσω όπως θα ήθελα το βιβλίο… Υπάρχουν συνεχείς αναφορείς, όχι εκτενείς, μικρές διάσπαρτες προτάσεις, εδώθε και κείθε, περί της ιρλανδικής ιστορίας… και για έναν Ιρλανδό μπορεί να είναι τι κάνει νιαου νιαου στα κεραμίδα για ένα σκορόφιδον όμως ελληνικής καταγωγής, υπάρχει ένα θεματάκι… δεν μπορούσα να αντιληφθώ το connotation των λέξεων ‘πολιτοφύλακας’, ‘πρεσβυτεριανή’, ‘κυανοχίτωνας’ και άλλα τέτοια ωραία… ας μην συζητούμε για τα ονόματα των ιρλανδών πολιτικών (το απόλυτο χάος στο μυαλό μου…)
Η υπόθεση θεωρητικά είναι απλή… Μια αιωνόβια τρόφιμος ψυχιατρείου, η Ροσίν που έχει περάσει τη μισή της ζωή στο ψυχιατρείο… Ένας ψυχίατρος λίγο πριν βγει στη σύνταξη… κι ένα κτίριο – ψυχιατρείο που πρέπει να γκρεμιστεί και να μεταφερθούν οι ασθενείς σε νέο κτίριο. Με αφορμή αυτό το γεγονός, ο γιατρός ξαναβλέπει τους φακέλους όλων των ασθενών και η συγκεκριμένη περίπτωση τον τραβάει σαν μαγνήτης… ξεδιπλώνεται όλη η ζωή της Ροσίν στα μάτια μας από δύο οπτικές γωνίες (της Ροσίν και του γιατρού…)
Τα θέματα που εξετάζει ο Μπάρυ είναι πολλά και τα αγγίζει με δεξιοτεχνία χειρουργού. Είναι όμως θέματα στενάχωρα, μελαγχολικά, ψυχοπλακωτικά… Διάβαζα και ήθελα να σταματήσω, όμως όλο και κάτι με ωθούσε να πάω παρακάτω… Πέρα από την πολιτική, ο εμφύλιος σπαραγμός, τα ήθη μιας  μακρινής εποχής, ο θρησκευτικός ρατσισμός, ο εξοβελισμός από το κοινωνικό σύνολο, οι συνθήκες στο ψυχιατρείο, η ψυχανάλυση, το πένθος αλλά και κάποιες στιγμές βαθιές ανθρώπινες…
Με μελαγχόλησε το βιβλίο… με θύμωσε… όμως οκ είναι λογοτεχνία…
Βαθμολογία
8/10

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ
Σεμπάστιαν Μπάρυ
Μετάφραση: Αύγουστος Κορτώ
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009

Σελίδες327

Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου 2016

Γκιακ - Δημοσθένης Παπαμάρκος


Με το διήγημα γενικώς δεν το ‘χω… Δεν μου αρέσουν οι μικρές φόρμες… Εγώ είμαι XL τύπος σε όλα μου (μήκος, πλάτος, βάρος, καψούρα…) Τα δίνω όλα ρε παιδί μου… Τι να σου κάνει η μικρή φόρμα;;; Μόλις πας να λιγουρευτείς, το ψητό έχει ήδη τελειώσει… Τώρα θα μου πεις, γιατί το μπούκωμα καλύτερο είναι;;; Τέλος πάντων, δεν το ‘χω με τα ‘μικρά’ και δεν θέλω εξυπνάδες ‘τα ακριβά αρώματα μπαίνουν σε μικρά μπουκάλια’ γιατί θα σας ανταπαντήσω πως ‘το μέγεθος μετράει…’
«Γκιακ», το αίμα… ο φόρος αίματος… Μ’αυτό τον αρβανίτικο τίτλο, υπογράφει τη συλλογή διηγημάτων του ο Δημοσθένης Παπαμάρκος… 9 διηγήματα συνολικά… ή 8 διηγήματα κι ένα δημώδες άσμα για να είμαστε ακριβοδίκαιοι…
Όλα τα διηγήματα γραμμένα στο πρώτο πρόσωπο, σαν ν’ακούς έναν θειο, ή έναν παππού, ή κάποιον τέλος πάντων στον καφενέ να σου εξιστορεί τα παρελθόντα… Κλείνεις τα μάτια και θωρείς πως είναι εκεί και στ’αφηγείται… Άντρας πάντα ο αφηγητής… Με κάπου στο φόντο μια Μικρασία (όμως στο πολύ φόντο…)
Ο Παπαμάρκος χρησιμοποίησε την αρβανίτικη ντοπιολαλιά (φαντάζομαι πως θα έχει ένα προσωπικό ‘πάρε – δώσε’ μαζί της) με πολύ ωραίο τρόπο… Μου άρεσε ο τρόπος γραφής, ο λυρισμός, οι εικόνες που δημιουργεί και γενικώς το όλον αυτόν λογοτεχνικό εγχείρημα (αν και στο τέλος διάβασα πως είναι συρραφή διηγημάτων που κατά καιρούς είχαν δημοσιευθεί σε άλλα έντυπα…)
Αυτό όμως που δεν κατάφεραν τα περισσότερα διηγήματα να μου δημιουργήσουν ήταν συναίσθημα… δεν ξέρω αν φταίει το μικρό μέγεθος (σε ορισμένα νομίζω πως φταίει αυτό) ή κάτι άλλο… διάβαζα, άκουγα για θανάτους, σκοτωμούς, βιασμούς, λιμούς και καταποντισμούς αλλά τίποτα δεν με άγγιξε (εντάξει… ίσως είμαι και ολίγον χοντρόπετσο…)
Βγάζω το καπέλο μου στην «Παραλογή», ειλικρινά θα έκοβα την ουρά μου, τη γλώσσα μου, (όχι τίποτα άλλο), πως επρόκειτο για αληθινό δημοτικό τραγούδι… Extra πόντους κέρδισαν το «Γυάλινο μάτι» και το «Νόκερ».
Και κλείνω με μια φράση από τον ήρωα του «Νόκερ» που με στοίχειωσε:
«…Κείθε πέρα στην Τουρκιά χίλιες μάνες καταριούνται τα’όνομά μ’, ας είσ’είναι κι εδώ μία, έτσ’της είπα κι έφκα».
8/10 (εκεί το ‘χω ταμένο)

ΓΚΙΑΚ
Δημοσθένης Παπαμάρκος
Εκδόσεις Αντίποδες, 2014
Σελίδες 125

Κυριακή, 6 Νοεμβρίου 2016

Η λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων - Jean Michel Guenassia


Επειδή είμαι στα downs μου τον τελευταίο καιρό κι επειδή δεν θέλω να πέσω πάλι σε βιβλία do-it-yourself-psychology, είδα τίτλο με «αθεράπευτα αισιόδοξους» και μπήκα… Τι στο καλό;;;
Βέβαια, τελικά αποδείχθηκε, πως το βιβλίο είναι βιβλίο που μιλάει για την προδοσία… Προδοσία σε όλες  της τις μορφές, προδοσία ερωτική, προδοσία φιλική, προδοσία ιδεολογική, η προδοσία, της προδοσίας, ω προδοσία! Kι έτσι ο τίτλος ήταν άκρως προδοτικός γιατί πουθενά δεν είδα κανέναν αθεράπευτα αισιόδοξον…
Η υπόθεσις διαδραματίζεται κατά κύριο λόγο στο Παρίσι της δεκαετίας του 1960… Βασικός ήρως ένας μικρός ήρως, ο Μισέλ, 12 ετών, ο οποίος συχνάζει σ’ένα καφέ – λέσχη όπου συχνάζουν εκπατρισμένοι από τις χώρες του ανατολικού μπλοκ. Όλοι τους φυγάδες, λατρεύουν το σκάκι και προσπαθούν να ζήσουν στη νέα τους πατρίδα, αφήνοντας πίσω τα παλιά. Από την άλλη ο μικρός Μισέλ, ο οποίος αν και τούβλο στα μαθηματικά (γι’αυτό και τον λάτρεψα), λατρεύει τα βιβλία, είναι άσος στο ‘ποδοσφαιράκι’, έχει να αντιμετωπίσει τα οικογενειακά του προβλήματα και τα προβλήματα που του επωμίζει ο μεγαλύτερος του αδελφός ο Φρανκ… Στο φόντο οι ‘πιε-νουάρ’, οι Γάλλοι της Αλγερίας και ο πόλεμος Γαλλίας – Αλγερίας για την ανεξαρτησία της δεύτερης…
Ο συγγραφέας καταπιάνεται με θέματα πολλά και διάφορα και ομολογώ με τρόπον επιτυχημένο: οικογενειακές σχέσεις, παιδικά τραύματα, κομμουνισμός, βιβλία και πάλι βιβλία, το πέρασμα στην ενηλικίωση, ολίγον θρησκεία και ανθρώπινες σχέσεις….
Αυτό που μετρά στο βιβλίο δεν είναι η υπόθεση, δεν νομίζω πως εστιάζει στην υπόθεση ο Guenassia… Είναι οι χαρακτήρες των ηρώων, κολλάει πάνω σ’αυτούς, ιστορίες εγκιβωτισμένες και πονεμένες…
Λάτρεψα τη γραφή του συγγραφέα (έχει κερδίσει κι ένα βραβείο Goncourt ο τύπος), έχει και εξωφυλλάκι Bresson…. Όμως… όμως… όμως…
Μου άφησε πολλά κενά και τούτο δεν μπορώ να του το συγχωρήσω εντελώς γι’αυτό και του κόβω και τους ανάλογους βαθμούς: 
  • -        Τι απέγινε ο Φρανκ οέο;
  • -          - Τι απέγινε ο παππούς οέο;
  • -          Τι απέγινε η Σεσίλ οέο;
  • -          Τι απέγινε ο πατέρας οέο;
  • -          Τι απέγινε η Καμίγ οέο; (άντε καλά αυτή να φανταστούμε τι απέγινε…)

Δηλαδή ως αναγνώστης έχω ένα θεματάκι, τι απέγιναν όλοι αυτοί οι ήρωες που αγαπήσαμε και λατρέψαμε και μετά εξαφανίστηκαν ως δια μαγείας γιατί τους έφαγε η μαρμάγκα…
Κατά τα’άλλα όλα μια χαρά, αλλά πρέπει να πω και πως κάποια στιγμή έχασα λίγο και το μπούσουλα με τα ρωσσικο-ουγγρικα-τσεχοσλοβακικά ονόματα και δεν θυμόμουν ποιος ήταν ποιος…
A! άσχετο αλλά δεν μπορώ να μην το πω…. Παντού υπάρχει ένας Έλληνας… και να κι εδώ ένας κομμουνιστής που διδάσκει αρχαία και λατινικά σε καθολικό σχολείο, ο Γρηγόρης ο Πέτρουλας… Με εξέπληξε επίσης που μέσα στα βιβλία που διαβάζει ο Μισέλ, υπάρχουν και  βιβλία του Καζαντζάκη… Love it!
Μ’αυτά και με τ΄άλλα
8,5/10

Η ΛΕΣΧΗ ΤΩΝ ΑΘΕΡΑΠΕΥΤΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΩΝ
Jean Michel Guenassia
Μετάφραση: Φωτεινή Βλαχοπούλου
Εκδόσεις Πόλις, 2011

Σελίδες 709