Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2016

Η υπέροχη φίλη μου - Έλενα Φερράντε


Λοιπόν… είναι από τα ελάχιστα βιβλία που αγόρασα ανάποδα… δηλαδή… πρώτα διάβασα όλες τις κριτικές, όλες τις απόψεις, όλα τα συν και τα πλην… και αφού σχεδόν όλοι μιλούσαν για το νέο εκδοτικό φαινόμενο εισαγωγής εξ Ιταλίας και στην Ελλάδα, το αποφάσισα. Έκανα ακόμα πιο πέτρα την καρδιά μου και αγόρασα το πρώτο βιβλίο της τετραλογίας της Νεάπολης, ποιος εγώ;, το σκορόφιδο που δεν πιάνω βιβλίο διλογίας-τριλογίας - δεκαπενταλογίας, εάν πρώτα δεν έχουν κυκλοφορήσει όλα στην αγορά. Ο Χάρι Πότερ εξαιρείται (για νάμαστε ξηγημένοι)…
Οι περισσότερες κριτικές εφόσον σταθούν για λίγο στο φαινόμενο Φερράντε (συγγραφέας φάντασμα, κανείς δεν την έχει δει ούτε ζωντανή ούτε σε φωτό…), μιλάνε για ένα βιβλίο – ενηλικίωσης, ένα βιβλίο – πέρασμα από την παιδική ηλικία στην ωριμότητα.
Τώρα ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζω… γιατί εγώ μ’αυτό το βιβλίο δεν ενηλικιώθηκα… Γιατί όταν μιλάμε για βιβλία ενηλικίωσης, δεν εννοούμε πως ο ήρωας καβάτζωσε τα δεκαοχτώ κι έγινε ενήλικας (που ακόμα κι εδώ οι ηρωίδες παραμένουν σταθερά στα δεκάξι…) αλλά πως ο ήρωας πέρασε διάφορες σκοτεινές φάσεις και δοκιμασίες, και μαζί του ο αναγνώστης, κι έτσι ωρίμασε…
Δυο βασικές ηρωίδες… η Έλενα και η Λίλα… φίλες από τα παιδικάτα τους, που γίνονται «κολλητές» μετά από τη θαρραλέα πράξη τους να μπούνε στο υπόγειο του σπιτιού του τρομερού «δράκου» Δον Ακίλε. Η Έλενα, που μας αφηγείται και τα γεγονότα σε πρώτο πρόσωπο, είναι η όμορφη, η καλούλα, η ‘comme il faut’ όσο ‘comme il faut’, μπορεί να είναι κανείς σε μια φτωχογειτονιά της Νάπολης στα μέσα του ’50. Η Λίλα, αντιθέτως, είναι η κακιά της υπόθεσης, ‘σκύλα’ εκ γενετής, όμως και πιο έξυπνη… Τώρα γιατί θεωρείται bitch η Λίλα, εγώ δεν το κατάλαβα… Μια χαρά κορίτσι ήτανε… Φίδια και σκύλες μια χαρά καταλαβαινόμαστε…
Κι ενώ η Λίλα φαίνεται να έχει τις προδιαγραφές να το σκάσει από τον ασφυκτικό κλοιό της φτωχονάπολης, λεφτά δεν υπάρχουν (δεν υπήρχε τότε ΓΑΠ στη Νάπολη), πατέρας-μάνα κέρβεροι και νάτην να «θυσιάζεται» στο τσαγκάρικο της οικογενείας. Παρατάει σχολείο, παρατάει όνειρα, αλλά η Λίλα είναι ‘μαγκάκι’ διαβάζει μόνη της και είναι πάντα όχι ένα αλλά δεκαπέντε βήματα μπροστά από την Έλενα που καταφέρνει και διαπρέπει στο σχολείο.
Τα πάντα γυρίζουν γύρω από τη σχέση των δύο κοριτσιών, ζήλιες, αγάπες, μυστικά, μια σχέση αλληλεξάρτησης… Η μια δεν μπορεί να ζήσει χωρίς την άλλη. Χωρίς ωστόσο καμία εμβάθυνση χαρακτήρων, χωρίς ωστόσο καμία φιλοσοφική αναζήτηση, μια απλή παράθεση γεγονότων… Όσο για την ατμόσφαιρα της Νάπολης, καλά μην χέσω… το ότι όλα συμβαίνουν στη Νάπολη, πετάξαμε και μια θέα στο Βεζούβιο, δεν σημαίνει πως φτιάξαμε και την ατμόσφαιρα της Νάπολης.
Ειλικρινά δεν κατάλαβα γιατί έγινε τόσος ντόρος (κρατώ ένα πάρα πολύ μικρό καλάθι μήπως στη συνέχεια γίνει το σούπερ – ντούπερ έργο ενηλικίωσης). Εγώ όχι απλά δεν ενηλικιώθηκα, αλλά μάλλον γύρισα στο στάδιο του βρέφους. Ακόμα κι εκείνη τη δυνατή σκηνή όπου ο πατέρας Σαρρατόρε την πέφτει στην έφηβη Έλενα. Κανονική σεξουαλική παρενόχληση… Έτσι απλά έγινε και πέρασε… Γιούχου μαντάμ συγγραφέας!!! Ξέρεις τι είναι να στην πέφτει σαραντάρης όταν είσαι δεκατέσσερα;
Τέλος πάντων… Δεν ξέρω ωστόσο αν ήταν η γραφή ή ιστορία που με έκανε να διαβάσω παρακάτω όχι για να δω τις ιστορίες της Έλενα (τόσο φλατ και προβλέψιμη ηρωίδα) αλλά για να δω τις αντιδράσεις της Λίλα… του θύματος που δεν το έπαιξε ποτέ θύμα…
Viva Lila!!! Venceremos!
Βαθμολογία: 6/10

Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΦΙΛΗ ΜΟΥ
Έλενα Φερράντε
Μετάφραση: Δήμητρα Δότση
Εκδόσεις Πατάκη, 2016
Σελίδες 436